“Yeni Ekonomi Kuantum Noroekonomi” üzerine…


Yeni Ekonomi Kuantum Nöroekonomi Kitabı - Haldun Soydal
Yeni Ekonomi Kuantum Nöroekonomi Kitabı – Haldun Soydal

Başlık biraz kafanızı karıştırdı değil mi? Açıkçası, kitabın adını gördüğümde benim de kafam karıştı ve biraz ürktüm fakat bir yandan da heyecanlandım. Kuantum, nöroekonomi gibi günlük hayatta pek kullanmadığım ve belki çok da zihnimde canlandıramadığım kelimelerden oluşan isim bende bu hisleri yarattı.

Haldun Soydal’ın Palet Yayınları’ndan yayınlanan “Yeni Ekonomi Kuantum Noroekonomi” kitabını okumayı aslında bilinçli seçmemiştim. Bir zorunluluk olarak okumam ve özetini çıkarmam gerekiyordu. İyi de olmuş. Hem keyifle okudum, hem de birşeyleri hatırlamam ve yeni bir şeyler öğrenmem için iyi bir fırsat oldu.

Kitaba ulaşmam biraz maceralı oldu. Çünkü, kitap mağazalarında ne yazık ki stokta bulunmuyor. Birçok yere sorduktan sonra internet üzerinden sipariş vermek üzere iken bir kitap mağazasında tesadüfen buldum. Kitap elime geçer geçmez okumaya başladım ve birkaç gün içinde altını çize çize okudum. Sadece altlarını çizmekle kalmadım altını çizdiğim konuları daha iyi anlayabilmek için internet üzerinden de ek araştırmalar yaptım. (Çok fazla kavram aktarıldığı için ek araştırmalar olmadan kitap okunduğunda kavramlar biraz havada kalıyor.)

Hazırladığım kapsamlı özete bu linkine veya sağdaki resme tıklayarak erişebilirsiniz. Fakat, yine de özetin özeti diyebileceğim ve kitabı şeklen ifade eden notları sizinle paylaşmak istiyorum.

Hazırladığım Kapsamlı Özet
Hazırladığım Kapsamlı Özet

Kitap, iktisat biliminin diğer bilimlerden ayrı düşünülemeyeceğinin ve bu nedenle de bilimsel gelişmelerden direk etkilendiğinin vurgulanması ile başlıyor. Ardından, iktisat bilimi dünyasında kabul görmüş olan teoriler paylaşılıyor. Bunlar “Klsaik”, “Neoklasik” ve “Modern” olarak kategorize edebileceğimiz üç akımın öncülüğünde geliştirilmişler.

Kuantum fiziğinin, nöroekonominin ve davranış bilimlerinin ekonomide yer bulmaya başlamasıyla iktisat biliminde bir devrim yaşandığı iafde ediliyor ve kitap boyunca, çeşitli bilimlerdeki ve kavramlardaki gelişmeler örnek verilerek bu devrimin ne olduğu açıklanıyor. Continue reading ““Yeni Ekonomi Kuantum Noroekonomi” üzerine…”

Reklamlar

Buyology – Neden aldığımı bir bilsem…


Buyology - Martin Lindstrom
Buyology - Martin Lindstrom

Bir ara ismini duymuştum. Buyology… İsmindeki zeka hoşuma gitmişti. Konu da ilgimi çekince almaya karar verdim! Acaba gerçekten de düşündüğüm gibi mi oldu satın alma serüvenim? İşte Buyology bu sorunun cevabını vermeye çalışıyor. Acaba birşeyi alma kararımızı etkileyen şeyler gerçekte neler?

Kitabın yazarı Martin Lindstrom bir pazarlama gurusu kabul ediliyor. 20 yılı aşkın süre firmalara marka konumlandırması ve pazarlama konusunda yardımcı olmuş. Buyology’de bu deneyimlerini zaman zaman aktarıyor. Fakat, kitabın daha önemli bir yanı var. Martin Lindstrom, 3 yıl süren ve 7 milyon dolara mal olan nörolojik araştırmalarının sonuçlarını ve nöropazarlamanın ne olduğunu çarpıcı bir şekilde paylaşıyor.

Martin, deneylere katılan kişilerin beyinlerini fMRI (Fonksiyonel MRI demekmiş) cihazlarıyla tarayarak, hangi durumda beynin hangi bölgesinde aktivite olduğunu ve bu şekilde hangi markayı neden tercih ettiklerini tespit etmeye çalışıyor.

Tüm araştırma sonuçlarının geldiği ortak nokta şu: Ağzımızdan çıkan ile (yani bilincimizle) beynimizin verdiğimiz tepkiler (yani bilinçaltımız) birbirinden farklı şeyler söylüyor. Ve satın alma kararlarımızın çok büyük kısmı bilinçaltı düzeyinde gerçekleşiyor. Sandığımız gibi rasyonel değilmişiz!

Optimist Yayınları'ndan Buyology
Optimist Yayınları'ndan Buyology

En çarpıcı bulduğum araştırmalardan biri sigara paketleri üzerindeki fotoğraflarla ilgili. Deneye katılan tiryakilere üzerinde uyarılar ve fotoğraflar bulunan sigara paketleri gösteriliyor. Paket üzerindeki uyarıların yararlı olup olmadığı soruluyor. Cevaplara paralel olarak da beyinlerindeki tepkime bölgeleri inceleniyor. Katılmıcıların ifade ettikleri (yararlı olduklarını iletiyorlar) ile beyinlerinin onlara söyledikleri arasında ciddi farklar çıkıyor. Sigara paketleri üzerindeki fotoğraflar satın alma isteğini azaltmak şöyle dursun zevk merkezini (nucleus accumbens) tetikliyor. Tiryakiler bilinçaltında o fotoğrafdakilerden olmadıklarını ve istisna olduklarını düşünüyorlar. Zaten o fotoğraflar eklendikten sonra sigara satışları artmış.
Continue reading “Buyology – Neden aldığımı bir bilsem…”